1. Opieka merytoryczna nad funkcjonowaniem wydziałów w zakresie:
   • planów i programów studiów (organizacji studiów),
   • praktyk zawodowych studentów,
   • tworzenia nowych kierunków studiów i specjalizacji,
   • studiów podyplomowych,
   • studiów doktoranckich,
   • obsady zajęć i obciążeń dydaktycznych nauczycieli akademickich.
2. Powoływanie kierowników studiów doktoranckich.
3. Nadzór nad funkcjonowaniem jednostek międzywydziałowych i pozawydziałowych.
4. Współpraca z jednostkami pozauczelnianymi w zakresie kształcenia.
5. Stymulacja innowacyjności kształcenia w Uniwersytecie Gdańskim.
6. Współpraca z Senacką Komisją ds. Kształcenia.
7. Współpraca z Komisją Dyscyplinarną ds. Doktorantów.
8. Przewodniczenie Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej ds. Studiów Doktoranckich.
9. Członkostwo w Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej.
10. Współpraca z Państwową Komisją Akredytacyjną.
11. Studencka wymiana zagraniczna.
12. Promocja zawodowa absolwentów.
13. Współpraca z Biurem Karier.
14. Nadzór nad funkcjonowaniem Gdańskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku.
15. Podpisywanie świadectw ukończenia studiów podyplomowych.
16. Podpisywanie dyplomów ukończenia studiów wydanych przez Wydział Biologii, Wydział Oceanografii i Geografii, Wydział Filologiczny oraz Wydział Historyczny.
17. Podpisywanie świadectw ukończenia studiów doktoranckich.
    W razie nagłej potrzeby dyplomy i świadectwa podpisuje JM Rektor.

W 1989 roku otrzymała stopień magistra pedagogiki, w 1994 – stopień doktora w zakresie nauk humanistycznych na Uniwersytecie Gdańskim, na Wydziale Nauk Społecznych. Od 2002 roku doktor habilitowana. W lutym 2009 Maria Mendel otrzymała tytuł profesora.

Przed podjęciem pracy na uczelni pracowała jako nauczycielka w Szkole Podstawowej nr 49 w Gdańsku, gdzie w roku 1986 objęła funkcję wicedyrektora. W roku 1989 związała się z ruchem tzw. oświaty niezależnej i była współzałożycielką jednej z pierwszych w Polsce szkół niepublicznych (I Społeczna Szkoła Podstawowa STO w Gdańsku), prowadząc ją jako dyrektor do roku 1998, następnie jako prezes organu prowadzącego, do roku 2002.

Całą swoją naukową karierę związała z Instytutem Pedagogiki na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego: asystent w latach 1989-1994; adiunkt w latach 1995-2002, profesor nadzwyczajny od roku 2003.

W latach 1996-2002 zastępca dyrektora, następnie (2002-2008) dyrektor Instytutu Pedagogiki UG. Obecnie prowadzi, niedawno utworzony w tym instytucie, Zakład Pedagogiki Społecznej. Jest kierownikiem studiów podyplomowych UG Animacji Współpracy Środowiskowej (wszystkie edycje począwszy od pierwszej w 1999 roku, realizowane były w oparciu o granty).

W 2000 roku odbyła staż naukowy w Center on School, Family, and Community Partnerships, Johns Hopkins University, Baltimore (USA), owocujący kilkoma książkami oraz działalnością ukierunkowaną na promocję partnerstwa edukacyjnego i animacji współpracy środowiskowej. Kluczowe kategorie, rozwijane w uprawianej przez nią wersji pedagogiki społecznej, to – obok wspomnianych – miejsce wraz z jego biografią i animacyjnym potencjałem, oraz problematyka społecznej zbędności i wykluczenia. Napisała ponad sto artykułów, a wśród szesnastu książek wydanych w latach 1998-2007 ma 6 autorskich, 2 współautorskie, 8 pod redakcją. Zrealizowała kilkanaście międzynarodowych projektów badawczych, z których większość opierała się na grantach unijnych i środkach budżetowych (dawnego KBN). Aktualnie uczestniczy w trzech projektach europejskich, z których jeden ukierunkowany jest na kształcenie w ramach studiów doktoranckich.

Prowadzi kilkanaście prac doktorskich, z których dwie uzyskały ostatnio tzw. granty promotorskie MNiSW. Wypromowała trzech doktorów, aktualnie ma 3 otwarte przewody doktorskie.  

Ma duże doświadczenie pracy w szkołach publicznych i niepublicznych oraz w pracach eksperckich w zakresie polityki społecznej i oświatowej. Od roku 1998, jako autor programu „Rodzice w szkole” przyjętego przez MEN, uczestniczyła w pracach nad jego realizacją; kontynuuje prowadzenie – stworzonej w 2000 roku – pierwszej w Polsce witryny internetowej „Rodzicielska www”, stanowiącej forum rodziców; współzakładała fundację „Rodzice szkole”, a niektóre z jej książek są pozycjami rekomendowanymi przez MEN oraz liczne organizacje pozarządowe.

Doświadczenia dotyczące kształcenia wyższego wiążą się m.in. z uczestnictwem w projekcie Students as “Journeymen” between communities of Higher Education and Work, (Piąty Ramowy Program Unii Europejskiej, 2001 – 2004, członkostwo polskiej grupy badawczej). Napisała kilka artykułów skoncentrowanych na zagadnieniu styku świata uczelni i pracy, na problematyce studiów wyższych i ich związku z polityką oraz ogólną kondycją życia społecznego w czasie polskiej transformacji ustrojowej, Procesu Bolońskiego, itp.

Wraz z zespołem współpracowników opracowała kilka kompleksowych koncepcji programowych w zakresie dydaktyki akademickiej, m.in. specjalności na kierunku pedagogika: pedagogika społeczna, animacja społeczna, kierunek: praca socjalna.

W ramach czterech międzynarodowych projektów badawczo-wdrożeniowych, realizowanych w latach 2005-2008 opracowała elementy programów studiów wyższych i narzędzia niezbędne do ich realizacji.

Problematykę kształcenia akademickiego, jako element systemowych rozwiązań społecznych, podjęła w ramach współpracy z władzami Trójmiasta, a także innymi lokalnymi samorządami (np. Miasta Stołecznego Warszawa), opracowując ekspertyzy w zakresie rozwoju społecznego oraz polityki edukacyjnej, obejmującej szkolnictwo wyższe (także uniwersytety Trzeciego Wieku); współtworząc i opiniując w latach 2002-2005, 2007 strategie rozwoju w tym zakresie. Podobnie, od wielu lat współpracuje z innymi ośrodkami akademickimi oraz organizacjami pozarządowymi, wypracowując kierunki i modele kształcenia (np. współpraca z Fundacją Batorego ukierunkowana na rozwój systemu edukacji na Białorusi – w latach 2004-2006, czy w roku 2006 z Oxford University – na edukację czasu transformacji, lub z uniwersytetem w Bielefeld – na edukację-w-miejscu, zintegrowaną na poziomie gminy, 2007-2008). 

Należy też do Społecznego Towarzystwa Oświatowego (członek kapituły złotej odznaki STO i zarządu fundacji STO – Rodzice Szkole). Jest członkiem Rady Konsultacyjnej przy Rzeczniku Praw Dziecka. Do czasu objęcia funkcji Prorektora była pełnomocnikiem J.M. Rektora Uniwersytetu Gdańskiego w zakresie opieki naukowej nad Kolegium Pracowników Służb Społecznych w Gdańsku. Z powołania J.M.Rektora UG jest członkiem Gdańskiej Rady Oświatowej od momentu jej powołania (2007).

Medal Komisji Edukacji Narodowej, 2000. Nagroda J.M. Rektora Uniwersytetu Gdańskiego za książki: Partnerstwo rodziny, szkoły i gminy, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2000; W poszukiwaniu partnerstwa rodziny, szkoły i gminy, (red.), Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2000; nagroda J.M. Rektora UG za książkę: Edukacja społeczna. Partnerstwo rodziny, szkoły i gminy w perspektywie amerykańskiej, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2001.